Katarakt Nedir?
Katarakt Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Katarakt, göz merceğinin zamanla saydamlığını yitirip bulanıklaşmasıdır — halk arasında "göze perde inmesi". Erken teşhis ve modern cerrahiyle kolaylıkla tedavi edilir. Bu rehberde nedenlerini, belirtilerini, türlerini ve ameliyat sürecini anlatıyoruz.
Katarakt nedir?
Katarakt, normalde tamamen şeffaf olması gereken göz merceğinin zamanla saydamlığını yitirip matlaşmasıdır. Mercek, fotoğraf makinesinin lensi gibi ışığı toplayıp retinaya odaklar. Mercek matlaştığında ışık dağılır ve görüntü sanki buzlu bir camdan bakılıyormuş gibi puslu olur. Halk arasında "göze perde inmesi" denir.
Katarakt nasıl oluşur?
En yaygın neden yaşlanmadır. Mercek büyük oranda su ve proteinden oluşur; yaşla proteinler kümeleşerek ışığı geçirmeyen mat alanlar oluşturur. Yaşlanmaya ek olarak şu nedenler de kataraktı tetikleyebilir:
- Diyabet (şeker hastalığı)
- Uzun süreli kortizon kullanımı
- Göz yaralanmaları (travmatik katarakt)
- Ultraviyole (UV) ışınlarına aşırı maruz kalma
- Bazı genetik durumlar ve doğuştan (konjenital) katarakt
Belirtileri nelerdir?
Katarakt yavaş ilerler; başlangıçta belirti vermeyebilir. İlerledikçe:
- Bulanık / puslu görme (en yaygın belirti).
- Gece görüş zorluğu: Araç farlarının fazla kamaşma ve parlama yapması.
- Hale (halo): Işık kaynaklarının etrafında dairesel parlamalar.
- Renklerin soluklaşması / sararması.
- Yakın numaranın geçici "iyileşmesi" (ikinci bahar) ve sık değişen gözlük numarası.
Katarakt türleri ve ameliyat zamanı
| Katarakt türü | Oluşum yeri | İlerleme / ameliyat |
|---|---|---|
| Posterior subkapsüler | Merceğin arka yüzeyine yakın | Hızlı ilerler, görme aksını etkiler; erken ameliyat gerekebilir. Işık hassasiyeti fazladır. |
| Nükleer sklerotik | Merceğin merkezinde (çekirdek) | Genellikle yavaş, yaşa bağlı. Görme yaşamı zorlaştırınca ameliyat planlanır. |
| Kortikal | Dış katmanlarda kama şeklinde | Hız kişiden kişiye değişir; görme aksını etkileme derecesine göre ameliyat zamanı belirlenir. |
Katarakt ameliyatı nasıl yapılır?
- Kataraktın ilaç veya gözlükle tedavisi yoktur; tek kalıcı çözüm cerrahidir.
- En yaygın yöntem Fakoemülsifikasyon (FAKO) — dikişsiz, günübirlik cerrahi.
- Genellikle damla anestezisiyle (iğnesiz) yapılır, hastane yatışı gerektirmez.
- Ortalama 15-30 dakika sürer; bulanık mercek çıkarılıp yerine kalıcı yapay göz içi merceği konur.
- Çoğu hasta ertesi gün görmede iyileşme fark eder. "Olgunlaşmasını beklemek" artık güncel değildir.