Şalazyon nedir?
Şalazyon (Göz Kapağı Kisti) Nedir?
Şalazyon, göz kapağında bulunan ve gözün nemlenmesi için yağ salgılayan Meibomian bezlerinden birinin kanalının tıkanması sonucu oluşan, genellikle ağrısız bir şişlik veya kisttir. Tıkanıklık sonucu biriken yağ, vücudun bağışıklık tepkisiyle etrafında bir kapsül oluşturur.
Şalazyon; sert, yuvarlak bir kitle olarak hissedilir ve çoğunlukla üst göz kapağında görülür. Halk arasında sıklıkla arpacık (hordeolum) ile karıştırılır, ancak arpacık genellikle enfeksiyon kaynaklı ve ağrılıdır; şalazyon ise arpacığın iltihabının geçip geriye kalan ağrısız sert kistidir.
Şalazyon Neden Oluşur?
- Şalazyonun ana nedeni, göz kapağı kenarlarında bulunan yağ bezlerinin işlevinin bozulması ve tıkanmasıdır. Risk faktörleri şunlardır:
- Yağ Bezi Tıkanıklığı: Meibomian bezlerinin salgıladığı yağın kıvamının koyulaşması veya bez kanallarının daralması.
- Kötü Göz Kapağı Hijyeni: Göz kapaklarının yeterince temizlenmemesi, makyaj kalıntıları.
- Blefarit (Kirpik Dibi İltihabı): Göz kapağı kenarlarında kronik iltihaplanma.
- Önceki Arpacık: Arpacığın iltihabının geçmesiyle geriye sert bir kist olarak kalması.
- Bazı Cilt Hastalıkları: Akne rozasea (gül hastalığı), seboreik dermatit gibi cilt rahatsızlıkları.
Şalazyon Belirtileri Nelerdir?
Şalazyonun en tipik ve ilk fark edilen belirtisi şudur:
- Göz Kapağında Ağrısız Şişlik/Yumru: Genellikle mercimek tanesi büyüklüğünde başlar ve yavaş yavaş büyüyebilir. Dokunulduğunda serttir.
- Hafif Kızarıklık: Şişliğin çevresinde hafif kızarıklık olabilir.
- Gözde Basınç Hissi: Şişliğin büyümesine bağlı olarak gözde ağırlık veya rahatsızlık hissi.
- Bulanık Görme (Nadir): Şalazyon çok büyürse ve korneaya baskı yaparsa geçici astigmata ve bulanık görmeye yol açabilir.
Kimlerde Görülür ve Tedavisi Nasıldır?
Yaş ve Sıklık: Şalazyon her yaşta, bebeklerde ve çocuklarda dahi görülebilir, ancak sıklıkla yetişkinlerde (özellikle 30-50 yaş arası) daha yaygındır.
Tekrarlama: İyi huylu olsa da, altta yatan göz kapağı hijyeni ve yağ bezi sorunları düzeltilmezse tekrarlama eğilimi gösterebilir.
Tedavi Yöntemleri:
- Şalazyonların çoğu zamanla kendiliğinden veya basit tedavilerle geriler:
- Sıcak Kompres ve Masaj (İlk Tedavi):
- Islak ve sıcak (dayanılacak en yüksek sıcaklıkta) kompresler günde 3-4 kez, 10-15 dakika uygulanmalıdır.
- Kompres sonrası kapalı göze, kistin olduğu yerden kirpik diplerine doğru parmakla hafifçe masaj yapmak, tıkanan yağın boşalmasına yardımcı olabilir.
İlaçlı Tedavi (Doktor Kontrolünde):
İltihabı azaltmak için kortizonlu damlalar veya merhemler kullanılabilir.
İntralezyonel Steroid Enjeksiyonu:
Kistin içine doğrudan kortizon enjekte edilerek küçültülmesi sağlanır. Cerrahiye alternatif bir yöntemdir.
Cerrahi Müdahale (Şalazyon Ameliyatı):
Yaklaşık bir ay boyunca uygulanan sıcak kompres ve ilaç tedavisine rağmen geçmeyen, kozmetik sorun yaratan veya görmeyi etkileyen büyük şalazyonlar cerrahi olarak boşaltılır.
İşlem, lokal anestezi altında (genellikle göz kapağının iç yüzeyinden) yapılır ve dikiş gerektirmez.