Pterjium nedir?
Pterjium (Göz Eti / Kuş Kanadı) Nedir?
Pterjium, halk arasında "Göz Eti" veya "Kuş Kanadı" olarak bilinen, gözün beyaz kısmını (sklera) örten zar tabakadan (konjonktiva) başlayıp, gözün saydam tabakası olan kornea üzerine doğru ilerleyen, üçgen şeklinde, damarlı, anormal bir doku büyümesidir. Genellikle gözün buruna yakın olan iç köşesinde başlar.
Pterjium iyi huylu bir büyümedir (kanserli değildir), ancak ilerlediği takdirde görmeyi olumsuz etkileyebilir.
Pterjium Neden Oluşur?
Pterjium'un kesin nedeni tam olarak bilinmese de, oluşumunda ana faktörler çevresel etkenler ve genetik yatkınlıktır:
- Güneşin Ultraviyole (UV) Işınlarına Maruz Kalma: En önemli nedendir. Bu nedenle Pterjium, genellikle güneşli ve kuru iklimlerde yaşayan, açık havada (çiftçi, balıkçı, sörfçü gibi) çalışan kişilerde daha sık görülür.
- Kuru, Tozlu ve Rüzgârlı Ortamlar: Kronik tahriş edici çevresel faktörler doku büyümesini tetikleyebilir.
- Genetik Yatkınlık: Ailede Pterjium öyküsü olan bireylerde görülme olasılığı daha yüksektir.
Pterjium Belirtileri Nelerdir?
- Hastalık genellikle yavaş ilerler ve ilk aşamalarda hafif belirtilerle başlar.
- Estetik Görünüm: Gözün beyaz kısmında, korneaya doğru ilerleyen belirgin, etli ve üçgen şeklinde bir doku.
- Göz Kuruluğu: Gözyaşı filminin bozulmasına bağlı olarak gözde kuruluk, yanma, batma, kaşıntı ve yabancı cisim hissi.
- Kızarıklık ve İltihaplanma: Özellikle rüzgârlı, tozlu ortamlarda veya banyo sonrasında oluşan şiddetli kızarıklık (konjonktivit).
- Görme Bozukluğu: Doku büyüyüp kornea üzerine ilerlediğinde;
- Korneayı çekerek düzensiz astigmata neden olur.
- İleri evrelerde göz bebeğini (optik merkezi) kapatarak görme azalmasına yol açar.
Pterjium Kimlerde ve Kaç Yaşında Görülür?
Pterjium her yaşta görülebilir, ancak genellikle 30 yaşından sonra daha sık ortaya çıkar ve ilerleme eğilimi gösterir. Erkeklerde kadınlara göre biraz daha yaygın görüldüğü bildirilmektedir.
Tedavisi Nasıldır?
Tedavi, Pterjium'un büyüklüğüne, neden olduğu şikayetlere ve görmeyi etkileyip etkilemediğine bağlıdır:
Medikal Tedavi (İlaçla Tedavi):
- Erken aşamalarda, sadece kızarıklık ve tahriş varsa, suni gözyaşı damlaları ve kısa süreli kortizonlu damlalar iltihabı ve batmayı kontrol altına almak için kullanılır. Ancak bu ilaçlar mevcut dokuyu küçültmez.
Cerrahi Tedavi:
- Görmeyi bozacak kadar büyümüşse (kornea merkezine yaklaşmışsa).
- Sürekli kızarıklık, batma ve iltihaplanma ile hastanın yaşam kalitesini düşürüyorsa.
- Estetik kaygı nedeniyle hasta rahatsız oluyorsa.
Nüks Riskini Azaltma (Ameliyat Sonrası Tekrarlama): Pterjium'un en önemli sorunu tekrarlama riskidir. Bu riski en aza indirmek için cerrahi sırasında çıkarılan doku yerine genellikle hastanın kendi konjonktivasından alınan sağlıklı bir doku parçası (otogreft) nakledilir. Bu teknik, tekrarlama oranını önemli ölçüde düşürmektedir.
Önleme: Güneş gözlüğü ve şapka kullanmak, özellikle güneşli ve rüzgârlı ortamlarda bulunulacaksa Pterjium oluşumunu ve ilerlemesini önlemenin en etkili yoludur.